بعضی ها به زندگی ما پا می گذارند و زود می روند. بعضی ها مدت ها می مانند و درقلب مان ردی از خود به جای می گذارند و ما هرگز دوباره مثل سابق نمی شویم.

درطول تاریخ فقط بشر نبوده است که زندگی اجتماعی را پیشه کرده است، بلکه موجودات دیگری نظیر انسان به این شیوه زندگی کرده و می کنند . یکی از شباهت های زندگی اجتماعی انسان ها و دیگر موجودات، ارتباطات آنها با یکدیگر است. ولی واقعیت این است که ارتباط های بین فردی ما انسان ها به حدی اهمیت دارد که وجه عمده تمایز زندگی جمعی انسان نسبت به دیگر موجودات را رقم می زند.

 ما در عصری زندگی می کنیم که عصر ارتباطات نام گذاری شده است. اگر افراد از مهارت های ارتباطی مناسب برخوردار نباشند، در بسیاری از جنبه های زندگی آسیب پذیر خواهند بود. چگونگی ارتباط ما با افرادی که با آنها زندگی می کنیم و دوست شان داریم و همواره در تعامل مستمر و مداوم با آنها به سر می بریم، بخش مهمی از توانایی روابط بین فردی ما را تشکیل می دهد.

 افرادی که از مهارت های ارتباطی ضعیف ترین برخورد دارند، کمتر مورد پذیرش اطرافیان خود قرار می گیرند. این امر می تواند ریشه در ارتباطات های درون خانواده فرد داشته باشد. نظام ارتباطی خانواده و نوع ارتباط اعضای خانواده با یکدیگر می تواند از مهم ترین عللی باشد که فرزندان در برقراری ارتباط دچار مشکل شده و کمرو، خجالتی و انزوا طلب بار آیند.

  افراد از طریق برقراری ارتباط صمیمانه قادر خواهند بود که احساسات و عواطف خود را به اعضای خانواده، دوستان و نزدیکان خود ابراز نموده و به تقویت ارتباط عاطفی خود با آنها کمک نمایند. در این صورت است که در مسائل و مشکلات پیش آمده، هیچگاه احساس تنهایی و عجز نکرده بلکه با کمک و یاری خواستن به موقع از دیگران موفق خواهند شد که با مسائل و مشکلات پیش آمده ، به بهترین نحو ممکن برخورد نموده و راه حل های جدیدی را کشف نمایند. بدیهی است برقراری ارتباط صمیمانه با دیگران تنها از طریق حرف زدن حاصل نمی شود، بلکه با خوب گوش دادن، احترام گذاشتن، مشارکت کردن، ابراز وجود و ... این ارتباط میسر خواهد شد.

 از آن جایی که امروزه برقراری ارتباط صمیمی بین دو یا چند نفر ، نیازمند آگاهی از فنون و روش هاست، روابط درون فردی و بین فردی جز و یکی از مهارت های مهم زندگی محسوب می شود.

 ارتباط بین فردی فرایندی است که به وسیله آن اطلاعات و احساسات خود را از طریق پیام های کلامی و غیر کلامی با دیگران در میان می گذاریم . این توانایی باعث رابط گرم و صمیمی ما با دیگران به ویژه اعضای خانواده می شود و سلامت روانی و اجتماعی ما را بیش از پیش فراهم نموده و به قطع روابط ناسالم ما منجر خواهد شد.

 عوامل موثر بر روابط بین فردی

گوش دادن فعال: گوش دادن با شنیدن فرق دارد زیرا شنیدن امری است غیر ارادی و شامل تمام صداهایی می شود که همواره از محیط دریافت می کنیم . گوش دادن فعال مهارتی است که فرد با کسب آن می آموزد چگونه به پیام های کلامی و غیر کلامی گوینده توجه نماید تا مدرک معانی و فهم احساسات دقیق تر حاصل شود، که این امر زمینه تقویت روابط بین فردی را فراهم می آورد.

 اهمیت دادن: یعنی بتوانیم به احساسات، نیازها و خواسته ها فرد مقابل توجه نشان دهیم . زمانی روابط بین فردی تقویت می شود که با توجه به توان وظرفیت خود در مقابل عملکردهای دیگران رفتار مناسبی داشته باشیم.

 سوال کردن : پرسیدن متداول ترین و درعین ساده ترین مهارت هاست. زیرا پرسیدن علاوه برشفاف سازی پیام ، باعث برانگیختن تفکر افراد می شود . به خاطر داشته باشیم طرح سوال های مکرر، به قصد مچ گیری، نه تنها به تقویت رابطه بین فردی کمک نمی کند، بلکه باعث تضعیف و مختل شدن آن نیز می شود.

 احترام گذاشتن : یعنی پذیرفتن و گرامی داشتن بی قید و شرط دیگران . با دیگران به گونه ای رفتار کنیم که احساس نمایند برایشان ارزش و احترام قائل هستیم . یکی از نشانه های احترام گذاشتن ، رعایت قواعد و مقررات موقعیتی است که درآن قرار می گیریم .

 ابراز وجود: از جمله مهارت های مهم دربرقراری ارتباط، ابراز وجود است که شامل بیان افکار، احساسات ،‌اعتقادات و حقوق خویش است ، به گونه ای که در دیگران ایجاد مقاومت و ناراحتی ننماید، بدیهی است که افراد خجالتی و کمرو در ابراز وجود بیش از دیگران با مشکل روبه روهستند.

 نه گفتن : مهارتی است که فرد بتواند در مقابل درخواست نابجای دیگران از کلمه " نه" استفاده کند. کسانی که از قدرت نه گفتن عاجز باشند همواره در روابط درون فردی و بین فردی خود با دیگران با مشکل روبه رو شده و از ارتباط خود احساس امنیت و خرسندی نمی کنند.

 کار گروهی : از جمله ویژگی های کار گروهی تقویت همکاری ، همفکری ، همدلی و هماهنگی بیشتر بین اعضای گروه می باشد این خود تقویت روابط بین فردی اعضای گروه را بیش از پیش فراهم می نماید.

مهارت برقراری رابطه مؤثر

 انسان همواره نیازمند بیان خویشتن است بیان خویشتن چه به صورت کلامی و چه غیر کلامی هنگامی موثر است که با فرهنگ ، سنت ها و ارزش های جامعه تناسب داشته باشد این مهارت شامل ابراز عقاید امیال و حتی نیازها و ترس هاست قدرت برقراری و حفظ روابط دوستانه در بهداشت روانی فردی و اجتماعی اشخاص تاثیر به سزایی دارد در این زمینه می توان ، حفظ روابط دوستانه در بهداشت روانی فردی و اجتماعی اشخاص تاثیر به سزایی دارد در این زمینه می توان حفظ روابط مطلوب صمیمانه و همراه با مسئولیت با اعضای خانواده و سایر گروهها را نقطه آغاز کسب این مهارت تلقی کرد علاوه بر ایجاد ارتباط پایان بخشیدن به یک ارتباط بین فردی به صورت سازنده و مفید نیز بخش دیگری از واقعیت های زندگی است که آن نیز به تمرین و تجربه نیاز دارد

یکی از عوامل مهم ارتباط موثر بین فردی ناتوانی یا توانایی فرد در ابزار وجود است توجه به مبحث ابراز وجود در دو دهه اخیر ، نشان دهنده اهمیت این بعد از تعاملات اجتماعی است برخی متخصصان ابراز وجود را دارای چهار مرتبه زیر می دانند.

1- رد تقاضای نامعقول دیگران

2- جلب احساس مثبت دیگران و طرح درخواست های خود

3- ابراز احساسات مثبت و منفی

4- شروع ، ادامه و خاتمه دادن به گفت و گوها

تاکنون تعریف های بسیاری از ابزار وجود شده است که به دو تعریف اصلی و مهم آن اشاره می شود: با اضطراب جدی بر حق خود پافشاری کند ، احساسات واقعی خود را صادقانه بیان دارد و بدون فراموش کردن حقوق دیگران ، حق خود رامطالبه و اعاده کند.

 در ابراز وجود رعایت و احترام به حقوق دیگران تاکید شده است ، کسانی که این مهارت را کسب کرده اند باید بتوانند بین گرفتن حقوق خود و پایمال کردن حقوق دیگران تفاوت قایل شوند ابراز وجود شامل هفت مفهوم است که عبارت اند از :

1- ابراز عقاید متفاوت

2- تقاضای تغییر رفتارهای نامطلوب از دیگران

3- رد درخواست های نامعقول دیگران

4- پذیرش کاستی های خود

5- آغاز وادامه تعاملات با دیگران

6- ابراز احساسات مثبت

7- ادای جمله های متعارف در هنگام مواجهه یا جداشدن از دیگران

به بیان دیگر ارتباط موثر و مطلوب با دیگران از چند بخش تشکیل شده که یکی از آنها تبادل احساسات است بیان احساس در مورد چیزی یا فردی معمولاً راحت نیست گاهی شخص از بیان احساس خود هراس دارد ، زیرا بیم دارد احساسش مورد پذیرش طرف مقابل قرار نگیرد یا مورد تمسخر واقع شود و احساسات خود را پنهان می‌کند . قسمت دوم ارتباط موثر و ارتباط یکی از زمینه های پیچیده است و ممکن است هر یک از مادر این مورد مشکلات خاصی داشته باشیم آموختن مهارت های ارتباطی موثر به فرد کمک می کند که درک و شناخت بهتری از خود دشاته باشد و به نحو بهتری با دیگران سازش کند . همچنین در ارتباطات شخصی و شغلی دارای اهمیت است این مهارت به فرد کمک می کند تا بتواند نظرها، عقاید ، خواسته ها ،نیازها و هیجان های خود را ابراز و به هنگام نیاز از دیگران درخواست کمک و راهنمایی نماید ، مهارت تقاضای کمک و راهنمایی از دیگران در مواقع ضروری از عوامل مهم یک رابطه سالم است همچنی روابط بین فردی مثبت و موثر فرد با انسانهای دیگر منجر به افزایش توانایی ایجاد و بقای روابط دوستانه است که در سلامت روانی و اجتماعی و روابط گرم خانوادگی به عنوان یک منبع مهم حمایت اجتماعی و قطع روابط اجتماعی ناسالم نقش بسیار مهمی دارد.

مرجع :http://www.lifeskillsmalayer.blogfa.com/post-4.aspx